Τι είναι το blockchain και πώς λειτουργεί: Ένας πλήρης οδηγός

Δημοσιεύθηκε:
Ενημερώθηκε στις:
Το blockchain είναι ένα ψηφιακό «βιβλίο» που καταγράφει συναλλαγές ή άλλα δεδομένα σε κομμάτια (blocks), δεμένα μεταξύ τους σε αλυσίδα με κρυπτογραφία. Δεν το κρατά μία εταιρεία ή τράπεζα, αλλά χιλιάδες υπολογιστές ταυτόχρονα, οπότε ό,τι γραφτεί εκεί δεν μπορεί να αλλάξει ή να σβηστεί κρυφά.
Είναι η τεχνολογία πίσω από τα κρυπτονομίσματα, αλλά χρησιμοποιείται και στην εφοδιαστική αλυσίδα, στην υγεία και στην ψηφιακή ταυτότητα.
Χρησιμοποιείται κυρίως για τη διεκπεραίωση συναλλαγών κρυπτονομισμάτων.
Αποθηκεύει δεδομένα σε «blocks» που συνδέονται μεταξύ τους, καθιστώντας το ιδανικό για την παρακολούθηση των συναλλαγών και τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης και της ηλεκτρονικής ασφάλειας χωρίς την ανάγκη μιας κεντρικής αρχής (π.χ. τράπεζα)

Το βίντεο απλοποιεί το blockchain σε 20 δευτερόλεπτα: τι είναι τα blocks, ποιος κρατά την αλυσίδα και σε ποιους τομείς χρησιμοποιείται έξω από τα κρυπτονομίσματα.
Τι είναι το blockchain
Το blockchain είναι ένα είδος βάσης δεδομένων, αλλά διαφορετικό από τις συνηθισμένες. Είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζεται το Web3.
Αντί να αποθηκεύει τα δεδομένα (π.χ. συναλλαγές κρυπτονομισμάτων) σε πίνακες όπως μια παραδοσιακή βάση δεδομένων, το blockchain τα οργανώνει σε κομμάτια (blocks) τα οποία είναι αλυσιδωτά συνδεδεμένα μεταξύ τους σε μια ακολουθία.
Από εκεί βγαίνει και το όνομα: block (κομμάτι) και chain (αλυσίδα).
Ακολουθούν τα στοιχεία που το καθιστούν μοναδικό και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ένα blockchain:
Βασικά χαρακτηριστικά του blockchain

-
Αποκέντρωση: Δεν υπάρχει κεντρικός διακομιστής (server) ή αρχή. Αντ' αυτού, τα δεδομένα μοιράζονται σε ένα δίκτυο υπολογιστών (nodes).
-
Αμεταβλητότητα: Μόλις τα δεδομένα εγγραφούν στο blockchain, δεν μπορούν να αλλάξουν. Κάθε block κλειδώνεται με τη χρήση κρυπτογραφικών μεθόδων.
-
Διαφάνεια: Όλοι στο δίκτυο μπορούν να δουν τα δεδομένα (ανάλογα με τον τύπο blockchain), γεγονός που το καθιστά ιδανικό για εφαρμογές που βασίζονται στην εμπιστοσύνη και στην ασφάλεια.
Πώς λειτουργεί το blockchain

-
Πρώτα ζητείται μια συναλλαγή. Αυτό μπορεί να είναι οτιδήποτε, από την αποστολή ενός κρυπτονομίσματος έως την καταγραφή μιας σύμβασης.
-
Η συναλλαγή μεταδίδεται σε ένα peer-to-peer δίκτυο υπολογιστών (nodes).
-
Τα nodes επικυρώνουν τη συναλλαγή χρησιμοποιώντας έναν μηχανισμό συναίνεσης (όπως η απόδειξη εργασίας ή η απόδειξη συμμετοχής).
-
Δημιουργείται ένα νέο block. Αυτό το block περιέχει την επαληθευμένη συναλλαγή και μια αναφορά (hash) στο προηγούμενο block.
-
Το block προστίθεται στην αλυσίδα, δημιουργώντας ένα μόνιμο και αμετάβλητο αρχείο.
-
Η ενημέρωση διανέμεται στο δίκτυο του blockchain, ώστε όλοι να έχουν την τελευταία έκδοση.
Είδη blockchain
| Τύπος | Ποιος συμμετέχει | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Δημόσιο | Οποιοσδήποτε | Bitcoin, Ethereum |
| Ιδιωτικό | Μόνο ένας οργανισμός | Εσωτερικά συστήματα εταιρειών |
| Κοινοπρακτικό | Ομάδα οργανισμών | Συνεργασίες τραπεζών |
Αυτά είναι τα βασικά πλεονεκτήματα που το ξεχωρίζουν από άλλες τεχνολογίες:
Οφέλη της τεχνολογίας blockchain
-
Ασφάλεια: Επειδή κάθε block είναι συνδεδεμένο και κρυπτογραφημένο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να τροποποιηθούν τα δεδομένα χωρίς να επηρεαστεί ολόκληρη η αλυσίδα.
-
Διαφάνεια: Όλοι οι συμμετέχοντες έχουν πρόσβαση στις ίδιες πληροφορίες (π.χ. η τρέχουσα τιμή ενός κρυπτονομίσματος), γεγονός που δημιουργεί εμπιστοσύνη.
-
Δεν υπάρχουν μεσάζοντες: Οι συναλλαγές μπορούν να επαληθευτούν και να καταγραφούν χωρίς να χρειάζεται μια κεντρική αρχή όπως μια τράπεζα ή μια κυβέρνηση.
Πού χρησιμοποιείται το blockchain
Το blockchain χρησιμοποιείται ήδη σε διάφορους κλάδους:
Χρηματοοικονομικά

Πέρα από τα κρυπτονομίσματα, επιτρέπει ταχύτερες και φθηνότερες διασυνοριακές πληρωμές διαμέσου κρυπτονομισμάτων.
Εφοδιαστική αλυσίδα

Παρακολούθηση προϊόντων από την προέλευση έως το ράφι για την πρόληψη της απάτης και τη διασφάλιση της ποιότητας.
Υγειονομική περίθαλψη

Ασφαλής αποθήκευση και ανταλλαγή ιατρικών αρχείων.
Επαλήθευση ταυτότητας

Οι ταυτότητες που βασίζονται στο blockchain, αυξάνουν την ασφάλεια και μειώνουν τις απάτες (scams) μέσω κακόβουλου λογισμικού κ.α.
Οι περιορισμοί του blockchain
- Ταχύτητα: τα δημόσια blockchain επεξεργάζονται λιγότερες συναλλαγές το δευτερόλεπτο από ένα κλασικό σύστημα πληρωμών.
- Ενέργεια: όσα βασίζονται στο mining, όπως το Bitcoin, καταναλώνουν πολύ ρεύμα.
- Λάθη που δεν διορθώνονται: αφού τίποτα δεν σβήνεται, μια λάθος συναλλαγή μένει για πάντα.
- Δεν λύνει τα πάντα: σε πολλές περιπτώσεις μια κλασική βάση δεδομένων είναι απλούστερη και φθηνότερη.
Με λίγα λόγια: το blockchain είναι ένας ασφαλής και διαφανής τρόπος να καταγράφεις και να ανταλλάσσεις δεδομένα χωρίς μεσάζοντες. Αξίζει να ξέρεις πώς δουλεύει, γιατί θα το συναντάς όλο και πιο συχνά.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι το blockchain το ίδιο με το Bitcoin;
Όχι. Το Bitcoin είναι ένα κρυπτονόμισμα που χρησιμοποιεί blockchain. Το blockchain είναι η τεχνολογία από κάτω και χρησιμοποιείται και σε πολλές εφαρμογές χωρίς κρυπτονομίσματα.
Μπορεί να χακαριστεί ένα blockchain;
Το ίδιο το blockchain είναι πολύ δύσκολο να παραβιαστεί, γιατί θα έπρεπε κάποιος να ελέγξει την πλειοψηφία του δικτύου. Οι περισσότερες κλοπές γίνονται σε ανταλλακτήρια, wallets ή έξυπνα συμβόλαια με κενά ασφαλείας.
Τι είναι τα έξυπνα συμβόλαια (smart contracts);
Προγράμματα που τρέχουν πάνω στο blockchain και εκτελούνται αυτόματα όταν ισχύουν συγκεκριμένοι όροι, για παράδειγμα μια πληρωμή που γίνεται μόνο όταν παραδοθεί ένα προϊόν.
Ποια η διαφορά proof of work και proof of stake;
Στο proof of work (π.χ. Bitcoin) οι υπολογιστές ανταγωνίζονται λύνοντας δύσκολα προβλήματα. Στο proof of stake (π.χ. Ethereum) οι συμμετέχοντες κλειδώνουν κρυπτονομίσματα ως εγγύηση. Το δεύτερο καταναλώνει πολύ λιγότερη ενέργεια.








