Τι είναι το malware (κακόβουλο λογισμικό)

Δημοσιεύθηκε:
Ενημερώθηκε στις:
Malware (κακόβουλο λογισμικό) λέγεται κάθε πρόγραμμα που φτιάχτηκε για να βλάψει τη συσκευή σου ή να κλέψει τα δεδομένα σου. Περιλαμβάνει ιούς, worms, trojans, ransomware, spyware και adware, και μπαίνει συνήθως από phishing email, ύποπτες λήψεις, μολυσμένα USB και λογισμικό που δεν έχει ενημερωθεί.
Η καλύτερη άμυνα είναι συνδυασμός: ενημερώσεις, ένα αξιόπιστο antivirus (στα Windows το ενσωματωμένο Microsoft Defender είναι καλή αρχή), προσοχή σε links και συνημμένα, και τακτικά αντίγραφα ασφαλείας.

Τι είναι το malware
Η μετάδοσή του συνήθως ξεκινάει από κάποια απόπειρα κοινωνικής μηχανικής όπως το phishing.
Μπορεί να υποκλέψει προσωπικά δεδομένα, να επιβραδύνει τις συσκευές ή να σε αποκλείσει από τα αρχεία σου.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι κακόβουλου λογισμικού που πρέπει να γνωρίζεις:

Ιός (Virus): Προσκολλάται σε αρχεία ή προγράμματα μέσω phishing ή άλλων τεχνικών και εξαπλώνεται όταν εκτελείται.
Μπορεί να καταστρέψει ή να διαγράψει δεδομένα.
| Τύπος | Τι κάνει | Πώς μπαίνει |
|---|---|---|
| Ιός | Κολλάει σε αρχεία και εξαπλώνεται | Μολυσμένα αρχεία |
| Worm | Εξαπλώνεται μόνο του στο δίκτυο | Κενά ασφαλείας |
| Trojan | Κρύβεται σε «αθώο» πρόγραμμα | Ψεύτικες εφαρμογές |
| Ransomware | Κλειδώνει αρχεία για λύτρα | Phishing, κενά |
| Spyware | Σε παρακολουθεί κρυφά | Εφαρμογές, phishing |
| Adware | Γεμίζει διαφημίσεις | Δωρεάν προγράμματα |
Πώς εξαπλώνεται το malware
Ακολουθούν οι πιο συνηθισμένοι τρόποι με τους οποίους το malware μπορεί να εξαπλωθεί σε μία συσκευή ή δίκτυο:

Συνημμένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (phishing): Κάνοντας κλικ σε ένα κακόβουλο συνημμένο αρχείο σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing).
Μολυσμένοι ιστότοποι: Ιστοσελίδες με κρυμμένο malware που κατεβαίνει αυτόματα μόλις εισέλθεις σε μία από αυτές.
Μη ενημερωμένο λογισμικό: Εκμετάλλευση αδυναμιών ασφαλείας σε παλιές εκδόσεις λογισμικού.
Κακόβουλες λήψεις: Λήψη λογισμικού από αναξιόπιστες πηγές όπως torrents.
USB ή εξωτερικές συσκευές: Κακόβουλο λογισμικό που κρύβεται σε εξωτερικούς δίσκους USB φλασάκια κ.α.
Η κατανόηση αυτών των τύπων και του τρόπου εξάπλωσης του malware είναι το κλειδί για να διατηρήσεις την ασφάλεια της συσκευής και των δεδομένων σου και να αποτρέψεις πιθανές απειλές.
Τι μπορεί να σου κάνει το malware
Το malware δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα. Μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τα προσωπικά σου δεδομένα, τα χρήματά σου και την ηρεμία σου.
Η κατανόηση των κινδύνων που εγκυμονεί μπορεί να σε βοηθήσει να λάβεις τα σωστά μέτρα για να διατηρήσεις την ασφάλειά σου:
Κλοπή δεδομένων

Ένας από τους πιο συνηθισμένους στόχους του κακόβουλου λογισμικού είναι η κλοπή ευαίσθητων πληροφοριών. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
Τραπεζικά στοιχεία
Στοιχεία σύνδεσης
ΑΜΚΑ και ΑΦΜ
Προσωπικά δεδομένα
Οι χάκερς χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες για κλοπή ταυτότητας, οικονομική απάτη ή πώληση κλεμμένων δεδομένων στο dark web.
Οικονομικές απώλειες

Οι επιθέσεις Ransomware αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το malware μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικές απώλειες.
Οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου κρυπτογραφούν τα αρχεία σου και απαιτούν πληρωμή για να τα ξεκλειδώσουν. Εάν πληρώσεις, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα λάβεις πίσω τα δεδομένα σου.
Προβλήματα απόδοσης συστήματος

Ορισμένα κακόβουλα προγράμματα έχουν σχεδιαστεί για να επιβραδύνουν τη συσκευή σου, υπερφορτώνοντάς την ή καταναλώνοντας πόρους.
Αυτό φέρνει κολλήματα, κρασαρίσματα και εφαρμογές που δεν ανταποκρίνονται, κάτι που επηρεάζει και την καθημερινή χρήση και τη δουλειά.
Απώλεια πρόσβασης

Το Ransomware είναι ιδιαίτερα καταστροφικό επειδή μπορεί να σε αποκλείσει από βασικά αρχεία και συστήματα μέχρι να πληρώσεις τα λύτρα.
Αυτό είναι καταστροφικό τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις επιχειρήσεις που βασίζονται στην πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα.
Κλοπή ταυτότητας

To spyware και άλλα κακόβουλα προγράμματα μπορούν να παρακολουθούν τη διαδικτυακή σου συμπεριφορά, κλέβοντας πληροφορίες όπως κωδικούς πρόσβασης, ιστορικό περιήγησης ή οικονομικά στοιχεία.
Μόλις αποκτηθούν, οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για απάτες εις βάρος σου.
Πώς καταλαβαίνω αν έχω malware
- Ο υπολογιστής ή το κινητό έγινε ξαφνικά πολύ αργό ή ζεσταίνεται χωρίς λόγο.
- Εμφανίζονται αναδυόμενες διαφημίσεις παντού, ακόμα και εκτός browser.
- Η αρχική σελίδα ή η μηχανή αναζήτησης του browser άλλαξε χωρίς να το κάνεις εσύ.
- Βλέπεις προγράμματα ή εφαρμογές που δεν θυμάσαι να εγκατέστησες.
- Φίλοι σου λαμβάνουν μηνύματα που δεν έστειλες.
Αν τα βλέπεις, κάνε πλήρη σάρωση με antivirus, απεγκατέστησε ό,τι άγνωστο βρεις και άλλαξε τους κωδικούς σου από άλλη, καθαρή συσκευή.
Πώς να προστατευτείς από το malware
Η προστασία από κακόβουλο λογισμικό δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Ακολουθώντας αυτά τα βασικά βήματα μπορείς να διατηρήσεις τις συσκευές και τα δεδομένα σου ασφαλή:
Χρήση antivirus

Το antivirus εντοπίζει, μπλοκάρει και αφαιρεί το κακόβουλο λογισμικό. Στα Windows, το ενσωματωμένο Microsoft Defender προσφέρει καλή βασική προστασία.
Διατήρησέ το ενημερωμένο για προστασία από τις τελευταίες απειλές και σάρωσε τακτικά τις συσκευές σου.
Διατήρησε το λογισμικό ενημερωμένο

Το ξεπερασμένο λογισμικό μπορεί να έχει κενά ασφαλείας που εκμεταλλεύεται το κακόβουλο λογισμικό.
Ενημέρωνε τακτικά το λειτουργικό σου σύστημα, τις εφαρμογές και το πρόγραμμα περιήγησης για να επιδιορθώνεις τα τρωτά σημεία.
Ασφαλής περιήγηση

Πραγματοποίησε ασφαλή περιήγηση αποφεύγοντας το phishing μέσω ύποπτων συνδέσμων, κατεβάζοντας μόνο από αξιόπιστες πηγές και αποφεύγοντας άγνωστα συνημμένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Ενεργοποίηση firewall

Το firewall (τείχος προστασίας) παρακολουθεί την κίνηση του δικτύου και εμποδίζει τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση.
Χρησιμοποίησε firewalls τόσο λογισμικού όσο και hardware για επιπλέον προστασία.
Δημιούργησε αντίγραφα ασφαλείας

Το ransomware μπορεί να σε αποκλείσει από τα αρχεία σου, αλλά τα τακτικά αντίγραφα ασφαλείας διασφαλίζουν ότι μπορείς να ανακτήσεις δεδομένα χωρίς να πληρώσεις λύτρα.
Χρησιμοποίησε υπηρεσίες cloud ή εξωτερικούς δίσκους για τα αντίγραφα ασφαλείας σου έχοντας πάντα ενεργοποιημένο το 2FA.
Αυτά τα βήματα δεν θα σε προστατεύσουν 100% από το κακόβουλο λογισμικό, αλλά θα μειώσουν σημαντικά τις πιθανότητες να προσβληθείς από αυτά.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποια η διαφορά ιού και malware;
Το malware είναι η γενική κατηγορία για κάθε κακόβουλο πρόγραμμα. Ο ιός είναι ένα είδος malware που εξαπλώνεται κολλώντας σε άλλα αρχεία, όπως και τα worms, τα trojans και το ransomware.
Αρκεί το Microsoft Defender;
Για τους περισσότερους οικιακούς χρήστες ναι, αρκεί να είναι ενημερωμένο και να μην κατεβάζεις προγράμματα από ύποπτες πηγές. Ένα επί πληρωμή antivirus προσθέτει κυρίως έξτρα λειτουργίες.
Κολλάει malware το iPhone;
Είναι πολύ πιο σπάνιο από ό,τι στο Android ή στα Windows, αφού οι εφαρμογές έρχονται μόνο από το App Store. Δεν είναι όμως αδύνατο, ειδικά μέσω phishing ή αν έχει γίνει jailbreak.
Μπορώ να κολλήσω malware μόνο επισκεπτόμενος ένα site;
Σπάνια, αν ο browser και το σύστημα είναι ενημερωμένα. Ο κίνδυνος μεγαλώνει με παλιό λογισμικό ή αν κατεβάσεις και ανοίξεις αρχεία από το site.








